De Kopergravure
Wat
Het Des Beemsters project Kopergravure behelst het interactief gebruik van de gedigitaliseerde Kopergravure van Van Berckenrode uit 1643/1644. Het op deze gravure voorkomende sloot- en wegpatroon is een van de kernwaarden van het werelderfgoed en leidend in het ruimtelijk beleid van de gemeente. Uitgangspunt is dat alle sloten die op de Kopergravure voorkomen en nog steeds aanwezig zijn, uit oogpunt van cultuurhistorie beschermd blijven. Deze sloten mogen niet zondermeer (gedeeltelijk) worden vergraven of gedempt.
Maar in de balans tussen behoud en ontwikkeling is nader bekeken of een sloot die nog wel aanwezig is, in individuele gevallen per se beschermd moeten blijven. Het college heeft hierover een nader besluit genomen hoe hiermee in de praktijk mee moet worden omgegaan.
Het digitaliseren van de Kopergravure is onderdeel geweest van het project Waterberging dat in samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is uitgevoerd.
Hoe
Op de originele Kopergravure zijn in de kavelblokken (kwadranten) verschillende slootpatronen te onderscheiden. Meest voorkomend zijn de blokken met 5 kavels en 4 tussenliggende sloten. Maar ook zijn er van origine enkele blokken verdeeld in 12,5 kavels met 12 tussenliggende sloten en enkele blokken met 20 kavels met 19 tussenliggende sloten. Daarnaast zijn er blokken, vooral buiten de vierkantspatronen (naar de dijk toe), die afwijkend van maat zijn maar wel een regelmatig slootpatroon kennen.
Deze slootpatronen zijn blijvend beschermd, zowel uit cultuurhistorisch opzicht als uit oogpunt van de noodzakelijke waterhuishouding in de droogmakerij. Bij de beoordeling van de vraag of een sloot in een kavelblok mag worden vergraven of gedempt, is dus de waterloopstructuur van dat blok (kwadrant) bepalend.
Tussenliggende sloten die weliswaar op de originele Kopergravure voorkomen, maar niet passen in het oorspronkelijke patroon, zijn dus wel vatbaar voor (gedeeltelijke) vergraving of demping zolang daarmee de onderliggende waterloopstructuur in het betreffende blok blijft gehandhaafd of zelfs kan worden hersteld. Watercompensatie bij demping kan als middel worden gebruikt om een patroon te herstellen.
Aan overig water, sloten die na 1643/1644 (uit agrarisch oogpunt) zijn gegraven of gedempt, wordt dan ook geen bijzondere cultuurhistorische waarde toegekend. Het is vatbaar voor (gedeeltelijke) demping of vergraving met dien verstande dat het Hoogheemraadschap eerst toetst of dit uit waterhuishoudkundig oogpunt verantwoord is en of er moet worden gecompenseerd.
Dempen of vergraven van een sloot behoeft in alle gevallen voorafgaande toestemming van het Hoogheemraadschap voor de waterhuishoudkundige toets. Maar nu ook van de gemeente voor de cultuurhistorische toets.
Bij individuele aanvragen om demping of vergraving van een sloot, kan op basis van het patroon in het desbetreffende kavelblok direct worden gekeken of die sloot al dan niet cultuurhistorisch beschermd moet blijven. Aangezien dergelijke vragen veelal spelen bij verandering in het (agrarisch) bouwvlak, dient al in de beginfase van de aanvraag via een inrichtingsplan deze beoordeling gemaakt te worden. Is er sprake van een te behouden Kopergravuresloot dan dient eventuele bebouwing tenminste 7,2 meter van de insteek van de sloot weg te blijven. Hiermee wordt het doorzicht van de sloot gewaarborgd.
Iemand die een sloot (gedeeltelijk) wil dempen of vergraven, komt meestal eerst bij het Hoogheemraadschap terecht voor toestemming. Het Hoogheemraadschap toetst de aanvraag alleen op waterhuishoudkundige basis, maar kan nu ook direct kijken of hier mogelijk sprake is van een te beschermen sloot. De aanvrager wordt dan ook doorgestuurd naar de gemeente waar de cultuurhistorische toets plaatsvindt. Als blijkt dat de sloot beschermd moet blijven, krijgt de aanvrager geen toestemming.
Wat
Het Des Beemsters project Kopergravure behelst het interactief gebruik van de gedigitaliseerde Kopergravure van Van Berckenrode uit 1643/1644. Het op deze gravure voorkomende sloot- en wegpatroon is een van de kernwaarden van het werelderfgoed en leidend in het ruimtelijk beleid van de gemeente. Uitgangspunt is dat alle sloten die op de Kopergravure voorkomen en nog steeds aanwezig zijn, uit oogpunt van cultuurhistorie beschermd blijven. Deze sloten mogen niet zondermeer (gedeeltelijk) worden vergraven of gedempt.
Maar in de balans tussen behoud en ontwikkeling is nader bekeken of een sloot die nog wel aanwezig is, in individuele gevallen per se beschermd moeten blijven. Het college heeft hierover een nader besluit genomen hoe hiermee in de praktijk mee moet worden omgegaan.
Het digitaliseren van de Kopergravure is onderdeel geweest van het project Waterberging dat in samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is uitgevoerd.
Hoe
Op de originele Kopergravure zijn in de kavelblokken (kwadranten) verschillende slootpatronen te onderscheiden. Meest voorkomend zijn de blokken met 5 kavels en 4 tussenliggende sloten. Maar ook zijn er van origine enkele blokken verdeeld in 12,5 kavels met 12 tussenliggende sloten en enkele blokken met 20 kavels met 19 tussenliggende sloten. Daarnaast zijn er blokken, vooral buiten de vierkantspatronen (naar de dijk toe), die afwijkend van maat zijn maar wel een regelmatig slootpatroon kennen.
Deze slootpatronen zijn blijvend beschermd, zowel uit cultuurhistorisch opzicht als uit oogpunt van de noodzakelijke waterhuishouding in de droogmakerij. Bij de beoordeling van de vraag of een sloot in een kavelblok mag worden vergraven of gedempt, is dus de waterloopstructuur van dat blok (kwadrant) bepalend.
Tussenliggende sloten die weliswaar op de originele Kopergravure voorkomen, maar niet passen in het oorspronkelijke patroon, zijn dus wel vatbaar voor (gedeeltelijke) vergraving of demping zolang daarmee de onderliggende waterloopstructuur in het betreffende blok blijft gehandhaafd of zelfs kan worden hersteld. Watercompensatie bij demping kan als middel worden gebruikt om een patroon te herstellen.
Aan overig water, sloten die na 1643/1644 (uit agrarisch oogpunt) zijn gegraven of gedempt, wordt dan ook geen bijzondere cultuurhistorische waarde toegekend. Het is vatbaar voor (gedeeltelijke) demping of vergraving met dien verstande dat het Hoogheemraadschap eerst toetst of dit uit waterhuishoudkundig oogpunt verantwoord is en of er moet worden gecompenseerd.
Dempen of vergraven van een sloot behoeft in alle gevallen voorafgaande toestemming van het Hoogheemraadschap voor de waterhuishoudkundige toets. Maar nu ook van de gemeente voor de cultuurhistorische toets.
Bij individuele aanvragen om demping of vergraving van een sloot, kan op basis van het patroon in het desbetreffende kavelblok direct worden gekeken of die sloot al dan niet cultuurhistorisch beschermd moet blijven. Aangezien dergelijke vragen veelal spelen bij verandering in het (agrarisch) bouwvlak, dient al in de beginfase van de aanvraag via een inrichtingsplan deze beoordeling gemaakt te worden. Is er sprake van een te behouden Kopergravuresloot dan dient eventuele bebouwing tenminste 7,2 meter van de insteek van de sloot weg te blijven. Hiermee wordt het doorzicht van de sloot gewaarborgd.
Iemand die een sloot (gedeeltelijk) wil dempen of vergraven, komt meestal eerst bij het Hoogheemraadschap terecht voor toestemming. Het Hoogheemraadschap toetst de aanvraag alleen op waterhuishoudkundige basis, maar kan nu ook direct kijken of hier mogelijk sprake is van een te beschermen sloot. De aanvrager wordt dan ook doorgestuurd naar de gemeente waar de cultuurhistorische toets plaatsvindt. Als blijkt dat de sloot beschermd moet blijven, krijgt de aanvrager geen toestemming.